Vodafone, Almanya’da 2016 yılından beri aktif hücre ağı için yeni telefon teknolojisi “Crystal Clear”in tanıtımını yapıyor. Teknik olarak bakarsak teknoloji Enhanced Voice Services’in (EVS) gelişmiş bir sürümü. Teknolojinin kalbinde aramalarda ses kalitesini normalin çok üzerine çıkaran yeni bir ses codec’i yatmakta. Şuan geçerli AMR Narrowband ve AMR Wideband (HD-Voice) codec’lerinin aksine, EVS insan kulağının duyabildiği tüm frekans aralığını kapsamakta. HD Voice 7 kHz, normal telefon (AMD-NB) 3,4 kHz aralığında iletim yaparken, EVS 20 kHz’ye kadar çıkabilmekte. Yüksek frekans aralığının yanında, teknoloji pürüz ve sessiz ünlüleri de HD Voice’den daha net iletebiliyor. Böylelikle size ulaşan ses çok da doğal ve bir gerçekçi bir hâl almakta. Bu anlamda kendisine verilen ‘’kristal berraklığı’’ unvanını da hak ediyor diyebiliriz.

Hücresel Ağların Kullanımı

Teknik olarak EVS düşük veri hızlarında çalışabilmeye uygun olsa da telekomünikasyon dünyasında 24 KB/s bir hızı standart hale gelmiş durumda. HD Voice ve AMR dar bandında iletim maksimum 13 KB/s hızında sağlanıyor. Şuan için EVS sadece görüşmeyi yapan iki taraf da VoLTE aygıtını Vodafone’un LTE ağında gerçekleştirirse kullanılabilmekte. Buna karşın uyumluluk modu taraflardan biri LTE alanında ve sadece UMTS ile bağlıysa, otomatik olarak etkin duruma geçmekte. Yani taraflardan biri HD-Voice ile arama yaptığında diğer kullanıcı IO-Modunda halen etkin durumda EVS kullanmaya devam edebilir. İletim problemleri ve veri akışı kesilmelerinin yaşandığı durumlarda da EVS, HD-Voice’a göre ayak uydurabilmekte. Algoritma son başarılı transferden aldığı verilerle, eksik verileri tamamlayabiliyor. Bu teknoloji HD-Voice için zorunlu değilken, EVS’de standart olarak sunulmakta.

EVS sadece aramalar değil, müzik kayıtları için de geliştirilmiş bir yenilik. Dahili olarak Codec iki adet enkoder ve dekoder’den oluşmakta. Bunlardan bir çifti dil üzerine optimize edilmişken, diğeri de müzik üzerine işlem görmekte. Benzer bir prosedür AAC ve MP3’de müzik sıkıştırılmasında kullanılmakta. Dil üzerine yoğunlaşan çift bir bakıma HD-Voice’in gelişmiş bir sürümü diyebiliriz. İki metodun birbirine entegre edilmesiyle EVS ikisi arasında çok çabuk geçişler yapabilmekte. Kullanıcı ya da dinleyicinin bu codec geçişlerden haberi dâhi olmuyor.

Vodafone kullanıcıları için değişim yeni bir firma yazılımın kullanımıyla otomatik hale gelmekte. Şuan için özellik üç akıllı telefon için uygun vaziyette: Sony Xperia XZ, Samsung Galaxy S7, S7 Edge ve Huawei P10. Hangi telefonların bu teknoloji ile uyumlu olduğunu kestirebilmek zor. Teoride bu dört modelden çok daha fazlası olabilir. EVS Codec’i geliştirilmesinde katkıda bulunan Fraunhofer enstitüsünün yayınladığı listede bir düzine model bulunmakta. Bunların arasında Samsung S6 ve LG G5 gibi eski modeller de bulunmakta. Snapdragon 435, 620, 820 ve yeni 835 Qualcomm çiplere sahip modeller EVS’yi fabrika çıkışı desteklemekte. Fraunhofer enstitüsü entegre devre bölümü sorumlusu Martin Dietz’e göre, akıllı telefonlardaki mikro mikrofonların çoğu EVS ile uyumlu çalışabilmekte. Sadece hoparlörlerin optimizasyonu gerekli. Şu an için EVS’nin aramalarda sunduğu yüksek frekansları doğru şekilde aktaramamaktalar.

Almanya’da Vodafone’nun yanında Birleşik Devletlerde T-Mobile, Japonya’da NTT Docomo gibi firmalar da EVS teknolojisini kullanıyor.

EVS, Testleri Geçti

Ortaya çıkan makaleler EVS’nin günlük kullanımda nasıl bir fark yarattığını ortaya koyuyor: ağ testlerimizin partneri BET CHECK, Berlin’deki Vodafone ağında bir hafta süreyle EVS’yi test etti. Tabi ki karşılaştırma adına benzer testler Telekom ve O2 ağlarında da gerçekleştirilişmiş. SwissQual’dan QauliPoc yazılımı altı Sony Xperia XZ’de çalıştırıldı ve telefon bağlantılarını değerlendirdi. NET CHECK ses kalitesini standart bir prosedür olan Perceptual Objective Listening Quality Assessment (POLQA) ile ölçümledi. POLQA, Mean Opinion Score (MOS) değerini 1 ile 5 arasında derecelendirmekte – tabi 5 MOS kusursuz ses kalitesi anlamına gelmekte.

Derecelendirmenin temel anlayışları: Eğer VoLTE bağlantısı varsa ve her iki taraf da uyumlu telefonlarla görüşme yapmaktaysa, Vodafone sunucusu daima Enhanced Vo ice Services hizmeti üzerinden görüşme sağlamakta. EVS’nin sahip olduğu daha iyi teknik ortam sayesinde POLQA sonuçları pek de şaşırtıcı değil (sağ alt kısma göz atın): Vodafone ortalama olarak diğer iki rakibinden çok daha fazla MOS değerini tutturmayı başarıyor. Buna karşın Vodafone ağının ses kalitesinin duyulabilirliği daha iyi. Özellikle durağan testlerde EVS eski codec’lere göre ortalama 4.42 ile çok daha iyi sonuçlar vermekte. 4.5 değeri kullanıcıların neredeyse telefondan gelen sesi gerçek sesten ayırt edemeyeceği bir eşiğe tekabül ediyor.


Daha Fazla İlişkili Makale
Daha Fazla: Erman Güneş
Daha Fazla: Donanım

Buna da Bakabilirsiniz:

Spotify Alternatifi Uygulamalar Hangileri

En iyi online müzik dinleme ve indirme uygulaması hangisidir? Android veya İos için kullan…